Onderzoek laat zien dat veel koppels een aantal jaar worstelen met relationele problemen voordat zij professionele hulp zoeken. Dat is jammer, want hoe eerder je hulp zoekt, hoe meer ruimte er is voor herstel.
Toch is het vaak lastig om helder te krijgen of relatietherapie echt nodig is. Is dit een normale dip? Hoort dit bij een lange relatie? Zijn we elkaar kwijtgeraakt? Dit zijn zeven signalen die aangeven dat professionele begeleiding zinvol kan zijn.
1. Jullie gesprekken gaan steeds over hetzelfde
Bijna elk koppel heeft een paar terugkerende thema's. De was, de agenda, de kinderen. Maar als jullie merken dat elk gesprek dezelfde gevoelige plek raakt, meestal zonder oplossing, dan speelt er iets diepers mee. Er is vaak één onderliggend thema dat onder alle kleine ruzies schuilt.
Vaak gaat het om universele spanningen zoals nabijheid versus autonomie, of controle versus vrijheid. De aanleiding is slechts de vorm, maar de onderliggende pijn is telkens hetzelfde.
2. Jullie herhalen steeds hetzelfde patroon
Herkennen jullie dit? De een brengt iets ter sprake, de ander trekt zich terug, waarna de eerste nog feller wordt en de ander zich nog verder terugtrekt. Dat is het bekende demand-withdraw-patroon, een veel voorkomende interactiecyclus in relaties.
Dit patroon is zo lastig te doorbreken, juist omdat beide partners goede redenen denken te hebben voor hun gedrag. Wie vraagt wil contact, wie zich terugtrekt wil rust. Zonder hulp van buitenaf blijft dit patroon zich herhalen. In de sectie over IBCT-therapie lees je hoe we daar samen uit komen.
3. Er is meer stilte dan gesprek
Niet elk zwijgen is slecht. Vertrouwde stiltes kunnen juist liefdevol zijn. Maar als jullie elkaar steeds minder vertellen over wat er speelt, als je niet meer vraagt hoe de dag was of liever niets meer deelt uit angst voor ruzie, dan is er emotionele afstand ontstaan.
Stilte werkt als een vacuüm. Twijfel, eenzaamheid en aannames vullen de ruimte die vroeger vanzelf ontstond door te praten. Relatietherapie helpt om die ruimte weer leefbaar te maken.
4. Jullie raken elkaar nauwelijks nog aan
Intimiteit gaat verder dan seks, maar omvat zeker ook lichamelijke nabijheid. Als de hand op de rug, een arm om de schouder of een kus bij het weggaan verdwenen zijn, voelt dat zwaarder dan het klinkt. Aanraking reguleert stress en bevordert een gevoel van geborgenheid.
In IBCT kijken we niet alleen naar waarom de intimiteit is afgenomen, maar vooral naar welke gevoelens onderliggend zijn. Vaak gaat het om emoties zoals teleurstelling, onzekerheid of het gevoel er niet echt toe te doen.
5. Jullie voelen je eenzaam bij elkaar
Een van de pijnlijkste signalen is dat je je eenzaam voelt bij je partner. Je deelt hetzelfde huis, hetzelfde bed, dezelfde kinderen, maar niet meer dezelfde binnenwereld. Dat vreet aan het gevoel van verbondenheid.
Onderzoek toont aan dat ongeveer zeventig procent van de koppels die zich aanmelden voor relatietherapie baat hebben bij professionele begeleiding (Lebow e.a., 2012). Je hoeft je niet eenzaam te blijven voelen, het is een signaal dat je relatie vraagt om aandacht.
6. Er is sprake geweest van ontrouw, leugens of vertrouwensproblematiek
Een schending van vertrouwen, of het nu om ontrouw, een verzwegen financiële beslissing of een grote leugen gaat, richt veel schade aan. Zonder professionele begeleiding blijft dat probleem vaak verborgen.
Onderzoek van Atkins, Eldridge, Baucom en Christensen (2005) laat zien dat koppels die met ontrouw worstelen in IBCT juist grotere verbeteringen in relatietevredenheid kunnen doormaken dan koppels zonder ontrouw, mits de affaire vóór of tijdens de therapie aan het licht komt. Er is dus hoop, ook als het zwaar aanvoelt. Meer hierover lees je in het artikel over relatietherapie na vreemdgaan.
7. Een van jullie denkt regelmatig aan uit elkaar gaan
Dit signaal is vaak het zwaarst om uit te spreken. Als een van jullie stiekem googelt over scheiding, of fantaseert over een leven zonder de ander, is er iets fundamenteels in beweging. Dat hoeft niet het einde te zijn, maar het is wel een moment voor eerlijkheid.
Relatietherapie helpt niet per se om bij elkaar te blijven, maar om samen helderheid te krijgen. Wat willen wij nog? Is er genoeg fundament om op te bouwen? Of is bewust loslaten de eerlijkere keuze? Daarover gaat ook het artikel relatietherapie of scheiden.
Wanneer is het nog te vroeg?
Veel koppels twijfelen: zijn onze problemen wel ernstig genoeg voor therapie? Het korte antwoord: waarschijnlijk wel. Juist wachten tot de emmer overloopt maakt problemen erger. Onderzoek toont aan dat ook koppels die al jaren worstelen, aanzienlijk vooruitgang kunnen boeken.
Maar vroeg starten betekent meestal korter, minder pijnlijk en met meer energie werken aan jullie relatie. Een preventief traject, zoals de APK voor relaties, kan al veel verschil maken.
En als het heftiger is?
Er zijn situaties waarin ik als therapeut niet bij kan helpen. Bij structureel geweld, ernstige verslavingsproblematiek of acute psychische problematiek heb je gespecialiseerde zorg nodig. In een intakegesprek kunnen we samen inschatten wat op dit moment het beste helpt en waar je wel terechtkan.
Hoe weten jullie of het tijd is?
Als jullie twee of meer van deze signalen herkennen, is een intakegesprek zinvol. In dat gesprek krijgen we helder zicht op wat er speelt en welke aanpak het beste bij jullie past. Dan kunnen we samen bepalen hoe het traject eruit ziet.
Een afspraak maken kan via het contactformulier. Ik neem binnen vierentwintig uur contact op.
Herkennen jullie iets in dit verhaal?
Een goed gesprek is vaak het begin van herstel. In een intakegesprek ontdekken jullie of IBCT-therapie bij jullie past, en ik als therapeut bij jullie.
Bronnen
- Atkins, D. C., Eldridge, K. A., Baucom, D. H., & Christensen, A. (2005). Infidelity and behavioral couple therapy: Optimism in the face of betrayal. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 73(1), 144-150.
- Christensen, A., Atkins, D. C., Berns, S., Wheeler, J., Baucom, D. H., & Simpson, L. E. (2004). Traditional versus integrative behavioral couple therapy for significantly and chronically distressed married couples. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 72(2), 176-191.
- Lebow, J. L., Chambers, A. L., Christensen, A., & Johnson, S. M. (2012). Research on the treatment of couple distress. Journal of Marital and Family Therapy, 38(1), 145-168.
Herkennen jullie iets in dit verhaal?
Een goed gesprek is vaak het begin van herstel. In een intakegesprek ontdekken jullie of IBCT bij jullie past, gewoon bij jullie thuis op de bank.
Plan een intakegesprek
